Museum de Vier Quartieren

Hemeltjelief

Heilige verhalen in zalig Oirschot

Het katholieke geloof heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in de gemeente Oirschot. Sporen zijn nog overal te vinden, zowel in materiële (kerken, kloosters en kapellen) als in immateriële vorm  (driekoningenzingen, allerzielenprocessie en Sint-Hubertusviering). Het Rijke Roomse Leven zit nog bij veel mensen in de genen. Het Museum de Vier Quartieren heeft een grote en bijzondere collectie religieus erfgoed wat daar aan herinnert. 

Het dagelijks leven was doordrongen van het geloof. Dat uitte zich in volksdevotie en volkskunst. Overal in huis waren religieuze voorwerpen aanwezig, zoals Mariabeelden, huiszegens, rozenkransen en wijwatervaatjes. Religieuze rituelen zoals de doop, eerste communie, huwelijk en ziekenzalving markeerden de belangrijke fases in het leven. Geloof inspireerde ook veel kunstenaars. In deze expositie zullen veel topstukken te bewonderen zijn uit de eigen collectie van het museum.  De expositie besteedt daarnaast ook aandacht aan de religieuze iconen van Oirschot: Sint-Odulphus, Zuster Maria Margaretha en de Heilige Eik.

De tentoonstelling ‘Hemeltjelief …’ vertelt de verhalen over het rijke religieus erfgoed van Oirschot. Een tijd die nog leeft in het collectief geheugen van veel Brabantse mensen. De tentoonstelling is te bezoeken vanaf 3 november 2018 op dinsdag tot en met zondag.

Odulphus van Brabant Opening Expositie De Vier Quartieren 2 november 2018 

Hemeltjelief, wè zèn hier veul miense, het is me een eer ûm hier te zèn
Ge zult oan m'n appel, beminde geleuvigen, wel zien dè ik Odulphus ben 

De tentoonstelling in dees museum die krègt van mèn een tien
want er is hier heel veul moois en waardevols te zien 

Over de geschiedenis van het geleuf en de vûrmen van gebed
over vroomheid en devotie en goei wèrk dè is verzet. 

het is allang geleeje dè ik ès pestoor oit noar hierre kwam
en dè k m'n bijdrage mocht leveren oan het bewaken van de vlam 

De vlam van het geloof in de goedheid van Gods zegen
die verbeeld wordt in dees wàtter dè een bietje vuult ès regen 

Zegenen, dè dinne ze vruuger mî een tèkske van de palmen
tegen het onweer en de bliksem en vûr het groeien van de halmen 

ôk de rozzekrans wie gebejen, mî vertrouwen en vol vuur
ûm wè gunsten te verkrège en genade in oew leste uur 

Mèr wieste gullie wel dè de rozzekrans van moslims afkomstig is?
De Ottomanen hà'n al zoen gebedssnoer, iets wè 'k in Bèst vruuger nog nie wist. 

De volkse naam ervan wier, ge zult 't wel weten, paternoster
hij wier gebeden dûr Jan en Alleman, en nie alleen in 't klôster 

Over klôsters gesproken: Maria Margaretha der Engelen stichtte er een
Het klôster van de Karmel, mi zusters devoot en heel sereen 

Maria Margaretha wilde branden, lichten, uit liefde vûr onze lieven Heer
En ok noa durren dood bracht ze genezing, nie ééns, mèr keer op keer 

't Is dûrrum dè ze dur de miensen hier de heilige non wordt genoemd
ook zonder zaligverklaring wordt hurre noam hier wel geroemd 

In de gedaante van heilzame ollie hi ze zichzelf hillemoal gegeven
mèr (zo ès Leentje altèd zi) ge moet er wél in geleuve, anders zulde 't nie beleve 

Ook de zusters Franciscanessen, ge wit wel van Kloster Nazareth,
hebben Orskot mî hun zûrg en onderwijs verdimmes goed op de kaart gezet 

Een goeie eeuw lang waren er hier ook poaters Montfortanen
Ze leidden in verre missieoorden het leven in gezegende banen 

Het oantal seminaristen waar er groot, ge kreegt ze hast nie geteld
doar in het buurtschap Straten in kasteel Bijsterveld 

Processies en professies, wijdingen en geregeld een mooi fist
het Rijke Roomse leven is unne bijzonderen tèd gewist. 

Dees sôrt wijsheden kunde hier in het museum vène
Ge kunt hier ûrre kèke en dan nog bende nie tèijne 

In de middeleeuwen hân veul kannunniken nog ginne plechtigen tittel
mèr ze hân wèl allemoal een stem in het kapittel 

En volgens de leer der kerk leefden ze celibatair, de kanukkiken
Mèr de miste verkozen een leven mi iemand in een japunneke 

Dè moes toch kunne, vûr het wèrk mâkt dè toch nie ût
Zoo waare die Orskotse kanunniken d'rn tèèd wèèd vûrût 

Ze dinne de mis en ze vierden het lof
in het Mariakerkske op het mooie Vrijthof 

Zes kerre per dag kwamen ze samen um te bidden en te zingen
Dus ze ha'n echt nie veul tèd vûr té veul wirreldse dingen. 

Het geloof in Gods almacht en de goedhèd van Onze Lieven Heer
won flink oan invloed, noar de kerk gingen er steeds meer 

Dûrrum kwam er 500 joar geleje een grôtter kerk, heel sjiek
genoemd noar Sint Petrus banden, inmiddels gepromoveerd tot basiliek 

We stoan ôk stil bè een stukske donkerder verleeje,
d'n tèd dètter tussen  kattelieken en protestanten wier gestreeje 

In diejen tèd konden er geen twee geloven op één kussen
want doar laag onherroepelijk d'n duvel tussen 

In diejen tèd leefde Jan Daems Van Nunen, unne bekende Orskotse naam
Hij was er ginne van de Hakke, mèr toch was-ie vûrnaam 

In hil het land gingen er overal veul bilden om
Ze ha'n het zelfs vûrzien op Ôrskots belangrijkste heiligdom, dom dom dom. 

Bè d'n hèlligen Èijk hàn protestanten de kapel gesloopt
Mèr Jan Daems din woarop de miensen hàn gehoopt 

Hij herbouwde de kapel, ûrst van zand en mî wè plaggen
mèr noadderhand van steen, heel skôn, zodè Maria wèr kos lachen 

Temidden in een wirreld vol zûrgen en  gejoag
vène miensen er wè rust tot op de dag van vandoag 

Tegen de stroom in goan dè moete we oit allemoal
Goa dan mèr noar Maria ûm te komme op verhoal 

Noa de kerk goan is iet wè veul miensen nie mér paast
Mèr een kaarske oanstoken geeft jong en oud nog steeds houvaast 

Het doet ons beseffen dé het leven nie dûr ons is bedôcht
en dè't dik aanders lopt, dan zooge't had verwocht 

Want het kumt zo ès het kumt, het leven is gegeven
mèr um het goed te hebben kunde zelf noar vrede streven 

Um dè te kunne, moette oew hande eens vouwen tot een gebed
in de kerk, vûr het eten, of soaves in oew bed 

Ès kind heb ik dè geleerd, van ons pa en van ons moe
pas ès ik haj gebede din ik vertrouwvol m'n eugskes toe 

Dank u lief heerke, dank oe lief vrouwke, dank u lief engeltjes zoet
die Dulfke bewaren moet vûr water en vure, krank ure, haastige dood

alle ongelukke amen. Dulfke gaat lekker slapen in Gods name.
En toen ik aacht geworre waar was 't moment van de ûrste communie daar

Wè waar ik gruts. Ik kreeg een héél skon pèkske oan
en wé vond ik het spannend toen ik vûr ons Heer moes kniele goan. 

Ik waar in de kerk al zoe weèd gekomme
Dè onze lieven Heer in mijn hartje kos komme 

Joarre loater mi 't vûrmsel kreeg ik van d'n bisschop een tik op m'n wang
Mèr dè kon me niks skille, want ik waar toen vûr d'n duuvel nog nie bang. 

Vanaf die dag wier ik bezield dûr d'n helper, de hellige Geest
En hij is is vanaf die dag, zo dèk weet, nog geen seconde weggeweest. 

Hij riep me zelfs, ja meer da ééns, tot het hellig priesterschap
Dè waar vûr een boerke uit Bèst toch wel een hele grote stap.

Ik wier benoemd in Orskot, dè meer ontwikkeld waar
Verkondigde de boodschap begrijpelijk en klaar. 

Ik heurde ok geregeld vur alleman de biecht
en ik kan oe verzekeren, er wier oit heel wé afgeliegt. 

Mèr toegegeven, elke keer bedenken wé ge moet biechten, dè is ôk onbegonnen
Er wier dûrrum dûr jong en oud dik zoe mèr iet verzonnen 

Het lèste wè ze dan zinne waar: o ja, ik heb ôk gelogen
dan zin ik: dè doacht ik al, mèr d'n Heer is goed, oew zonden zèn vervlogen. 

Ik zalfde zieken, doopte de kleintjes, din elken dag de mis
en voerde de geleuvigen binnen, in Gods geheimenis. 

D'n bisschop docht: dè moete ze ook weten in verre heidense oorden
Durrum stuurde hij me hillemoal alleen noar het verre Noorden. 

Hier in Ôrskot konden ze zich op goei opvolgers beroemen
Ik zal er eens een poar mi name noeme 

Petrus Vladderacchus, Franken en de Vries
die waar van unne goeien borrel en unne sigaar echt nie vies 

De meest recente noame zèn die van Klomp en ook van Spijkers,
miensen mi twee benen op de grond, nie van die weijwatterzijkers 

Soame mi veul vrijwilligers, actief en toegewijd
wordt het evangelie hier nog steeds verkondigd en liefdevol verspreid 

In een wirreld die geregeerd wordt dûr Google, Trump, Un, Apple, Helloween
mag de boodschap nog steeds worre geheurd en het licht worre gezien 

Zo stoan we in een lang traditie heel kostbaar, ja heel skon
ik zeg het op zijn Frieslands, we stoan niet stil, nee, it giet oan! 

Odulphus Brabantus, pastor in Oorschot  * 775   + 865