Museum de Vier Quartieren

Expositie "Hemeltje Lief"

Tot 27 oktober 2019: expositie Hemeltjelief … heilige verhalen in zalig Oirschot

Oirschot is heel rijk aan religieus erfgoed. Op de Markt torent één van de grootste kerken van Brabant boven alles uit en een paar stappen verderop staat één van de oudste kerkjes van Nederland. Overal vindt u plekken die herinneren aan dit religieuze verleden, zoals kloosters, kapittelhuizen, kapellen en veldkruizen. Al dit religieus erfgoed herinnert aan de Middeleeuwen toen Oirschot een rijke, machtige hoofdplaats in de Kempen was. Het katholieke geloof heeft in Oirschot altijd een belangrijke plaats gespeeld.

Rijke collectie volksdevotie
Museum de Vier Quartieren heeft een grote en bijzondere collectie religieus erfgoed. Het dagelijks leven was doordrongen van het geloof. Overal in huis waren religieuze voorwerpen aanwezig, zoals Mariabeelden, huiszegens, rozenkransen en wijwatervaatjes. Religieuze rituelen zoals de doop, eerste communie, huwelijk en ziekenzalving markeerden de belangrijke fases in het leven. Geloof inspireerde ook veel kunstenaars. In de expositie ‘Hemeltjelief … heilige verhalen in zalig Oirschot’ zijn veel topstukken van het museum te bewonderen.


Sint-Odulphus
De expositie besteedt ook aandacht aan de religieuze iconen van Oirschot. Een heilige die echt bij Oirschot hoort is Sint-Odulphus. Hij werd rond 780 in Best geboren en volgde zijn opleiding tot priester aan de Latijnse School. Voordat hij naar Utrecht vertrok, was hij werkzaam als pastoor in Oirschot. Vanuit Utrecht vertrok hij naar Friesland om het werk van Willibrordus en Bonifatius voort te zetten en de Friezen te bekeren tot het christendom. Het feest van Sint-Odulphus wordt gevierd op zijn sterfdag 12 juni.


De Heilige Non van Oirschot
In het karmelietessenklooster in de Nieuwstraat wordt het gedachtegoed van zuster Maria Margaretha der Engelen - in de volksmond ‘de Heilige Non van Oirschot’ genoemd - gekoesterd. Zuster Maria Margaretha volgde op een extreme wijze het lijden van Jezus Christus. In 1654 ontving ze de stigmata, dat zijn wonden op de plekken waar Jezus gekruisigd was. Zuster Maria Margaretha werd vooral beroemd na haar dood in 1658. Volgens de legende was haar lichaam, na maanden opgebaard te zijn geweest, nog puntgaaf.  Wel scheidde het een soort olie af, waarmee mensen genezen konden worden.

Heilige Eik
Naast een heilige en een beroemde zuster heeft Oirschot ook nog een Heilige Eik. Volgens een legende vond een herder in 1406 een Mariabeeldje in de Beerze. Het beeld werd naar de kerk gebracht, maar keerde telkens weer terug naar de holle eik. Dat was een teken voor de bewoners om hier een Mariakapel te bouwen. Dit groeide uit tot een bedevaartplek. Nog steeds steken mensen hier een kaarsje aan om te bidden voor iemand of om steun te vragen aan Moeder Maria.

De tentoonstelling ‘Hemeltjelief …’ vertelt de verhalen over het rijke religieus erfgoed van Oirschot. Een tijd die nog leeft in het collectief geheugen van veel Brabantse mensen.